نسخه‌های درمانی برای ریفلاکس معده
نسخه‌های درمانی برای ریفلاکس معده

نسخه‌های درمانی برای ریفلاکس معده

ترش نکنید!

   بسیاری از ما وقتی غذا، میوه و ... میخوریم، دچار مشکلات گوارشی و علائم آن مانند سوزش سردل، حالت تهوع، احساس سنگینی و ... می‌شویم که در اصطلاح عام آن را ترش کردن می‌گویند. تکرار این اتفاق یعنی برگشت غذا و اسید معده به داخل مری باعث بروز بیماری به نام ریفلاکس معده می‌شود. طب سنتی نسخه‌های درمانی برای این بیماری دارد.

   غذایی که می‌جوید و قورت می‌دهید، از طریق مری پایین رفته و به معده می‌رسد، سپس اسید گوارشی معده و آنزیم‌های گوارشی شروع به هضم و تجزیه غذاها می‌کنند.

   یک نوع ماهیچه خاص به نام «اسفنکتر» بین مری و معده است که مثل یک دروازه عمل می‌کند و هنگام ورود غذا به سمت معده باز شده و سپس دوباره بسته می‌شود. بسته شدن این دروازه باعث می‌شود غذا و اسید معده به سمت مری برنگردد. اگر این ماهیچه در عملکرد خود دچار مشکل شده و اشتباهی باز یا بسته شود، غذا و اسید معده به داخل مری برمی‌گردد، همین اتفاق باعث سوزش سردل (ترش کردن) می‌شود.

   ریفلاکس معده وقتی رخ می‌دهد که فشار محتویات معده بر قدرت دریچه فوقانی معده غلبه کند و مواد از معده به سمت دهان خارج شوند. این اسید وقتی به داخل حلق و دهان می‌آید موجب احساس ترشی می‌شود و همچنین علائمی نظیر سوزش و درد سردل ایجاد می‌کند. البته گاهی به دلیل شباهت منطقه درد، این بیماری با حمله قلبی اشتباه می‌شود.

نشانه‌های ریفلاکس معده

   سوزش سردل: شایع‌ترین نشانه برگشت اسید معده به مری است که از قفسه سینه شخص شروع شده و به گلو و گردن می‌رسد و معمولا بعد از غذا خوردن اتفاق می‌افتد.

   اگر بیش از حد غذا بخورید یا غذای‌تان ادویه زیاد (به خصوص فلفل) داشته باشد یا بلافاصله بعد از غذا به رختخواب بروید، ممکن است سوزش سردل بگیرید. سوزش سردل معمولا همراه مزه ترش اسیدی یا تلخ دردهان است.

   خس‌خس سینه و سرفه: وقتی اسید معده به داخل گلو برگشته و از آن‌جا به داخل نای و ریه بریزد، قفسه سینه درد گرفته و ممکن است قورت دادن غذا برای شخص سخت و حتی دردناک شود.

   بادگلو: بادگلو باعث خروج اسید و گاز معده می‌شود و اگر زیاد اتفاق بیفتد می‌تواند یکی از نشانه‌های بیماری ریفلاکس معده باشد. این ناراححتی ممکن است تا دو ساعت طول بکشد.

   دراز کشیدن بعد از غذا، پوشیدن لباس تنگ و خم شدن می‌تواند باعث بدتر شدن علائم بیماری شد.

غذاهای محرک

·       غذاهای پرادویه

·       کاکائو

·       غذاهای چرب و سرخ‌شده

·       نوشیدنی‌های کافئین‌دار مثل قهوه

·       گوجه فرنگی، سس یا رب آن

·       سرکه و خردل

·       مرکبات و عصاره آن‌ها

طب سنتی چه می‌گوید؟

   از نگاه طب سنتی یکی از دلایل ایجاد مشکلات گوارشی نزله و ضعف دماغ ( مغز) است و سومزاج سرد معده را عامل اصلی ترش کردن می‌داند.

   همچنین اغلب کسانی که دچار نفخ یا دیگر مشکلات گوارشی هستند، دچار یبوست نیز می‌شوند.

   نکته مهم این است که شاید خود فرد متوجه یبوست نشود، اما با دقت در تشخیص پزشکی مشخص خواهد شد تخلیه کامل معده و روده، روزانه انجام نمی‌شود.

نسخه‌های درمانی

§   کسانی که مشکل ریفلاکس و برگشت غذا یا اسید به مری و ترش کردن دارند، می‌توانند 30 دقیقه بعد از غذا، کمی عرق نعنا، آب جوش و عسل مصرف کنند. نعنا سبب کاهش زخم‌های گوارشی و نشانه‌های آن می‌شود.

§   شیرین بیان، معده را با یک ماده ژل مانند پوشش می‌دهد و از تحریک آن جلوگیری می‌کند. این گیاه به شکل تنتور یا چای در دسترس است. این گیاه باید با مشورت پزشک مصرف شود، زیرا حاوی ماده‌ای به نام گلیسیریزین اسن که ممکن است عوارض ناخواسته به همراه داشته باشد.

§   کمی تخم بارهنگ را به آب جوش، عسل و عرق نعنا اضافه کنید. این دارو باید حتما بعد غذا مصرف شود تا دهانه معده را تنگ کرده و مانع برگشت غذا یا اسید شود.

§   در افرادی که ریفلاکس معده همراه یبوست است، استفاده از روغن مالی شکم با روغن‌های گرم و ملین مثل زیتون، کرچک، مصطکی، ساه دانه و ... (روزی چهار بار) در جهت عقربه‌های ساعت می‌تواند کمک کننده باشد.

§   زیره خواص التیام بخش دارد و دانه و روغن آن برای درمان سوزش سردل استفاده می‌شود .

   همچنین ضد یبوست و ضد باکتری‌های مضر بدن است، به هضم غذا کمک می‌کند و درد معده و روده را بهبود می‌بخشد. زیره برای درمان سندروم روده‌ی تحریک و سوهاضمه نیز بسیار مفید است. می‌توانید دو میلی‌گرم از اسانس یا عصاره آن را سه بار در روز مصرف کنید.

§   عصاره آلوئه‌ورا مانند فیبر است که به تنظیم حرکات روده و کاهش یبوست و هضم غذا کمک می‌کند و برای درمان التهاب مفید است. می‌توانید مقداری از این ژل را همراه چای یا آبمیوه پیش از غذا میل کنید.

§   استفاده از داروهایی مانند آلو، انجیر، خاکشیر، ترنجبین و ... می‌تواند کمک کننده باشد.

عوارض رفلاکس معده

 

   برگشت اسید معده به مری اگر درمان نشده و مزمن شود، می‌تواند خطراتی برای سلامتی به همراه داشته باشد. این بیماری در طولانی مدت ممکن است باعث بروز انواع بیماری‌های تنفسی مانند آسم و ذات‌الریه، زخم مری، جهش سلولی و ضایعات پیش سرطانی در سلول‌ های مری، تنگی مری و در نهایت سرطان مری شود.


منبع : مجله نیک و نو-ویرایش: زکیه میرشاه‎‌ولد